محبوبیت موسیقی کریپتو که با نام NFTهای صوتی نیز شناخته میشود، موج بزرگی در صنعت خلاق ایجاد کرده است؛ بهطوری که تنها در فوریه ۲۰۲۱، این شاخه نوظهور موسیقی بیش از ۲۰ میلیون دلار درآمد کسب کرد. بازار موسیقی کریپتو همچنان در مسیر رشد سریع قرار دارد. ارزش جهانی این بازار در سال ۲۰۲۴ به حدود ۲.۸۵ میلیارد دلار رسید و پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۵ به حدود ۳.۶۵ میلیارد دلار افزایش یابد و تا سال ۲۰۳۳ به بیش از ۲۶.۷ میلیارد دلار برسد؛ این رشد روندی سالانه با افزایشی بیش از ۲۸٪ را نشان میدهد. سهم آمریکای شمالی در این بازار نزدیک به ۴۰٪ است و انتشار آزمایشی Single-Song NFTها، ادغام با فناوریهای واقعیت افزوده (AR/VR) و رشد حق امتیازهای مبتنی بر توکن، از مهمترین روندها هستند. در کنار اینها، حدود ۶۱٪ از هنرمندان مستقل اکنون به انتشار موسیقی توکنیزهشده روی آوردهاند و بیش از نیمی از پروژهها شامل تراکنشهای مستقیم با طرفداران، محتواهای انحصاری یا دامنههایی با قابلیت همکاری و رأیدهی طرفداران هستند. این مساله نشاندهندهی دوران جدیدی در تسلط و درآمدزایی هنرمندان از طریق بلاکچین است.
فهرست مطالب
کارشناسان صنعت پیشبینی میکنند که این روند نوپای مبتنی بر بلاکچین به نفع خالقان خواهد بود، مشکلات ریشهدار صنعت موسیقی را حل خواهد کرد و شیوه مصرف هنر در تمام جنبهها را تغییر میدهد. در این راهنما، شما با موسیقی کریپتو و تأثیر بالقوه آن بر صنعت موسیقی آشنا میشوید.
موسیقی کریپتو چیست؟
در ۷ ژانویه ۲۰۲۱، گروه مستقل راک آمریکایی “Kings of Leon” جدیدترین آلبوم خود با نام «When You See Yourself» را منتشر کرد؛ هرچند که این آلبوم نتوانست منتقدان را تحت تأثیر قرار دهد، اما در جنبههای دیگر نقطه عطفی محسوب میشد. این آلبوم نخستین آلبوم یک هنرمند بزرگ ضبطشده بود که بهعنوان توکن غیرقابلمعاوضه (NFT) منتشر شد؛ فناوری نوظهوری در حوزه کلکسیونهای دیجیتال که در حال متحول کردن صنعت هنر و موسیقی است. از این رو، این آلبوم نخستین نمونه جریان اصلی چیزی شد که بسیاری آن را “موسیقی کریپتو” مینامند.
ویژگی تعیینکننده موسیقی کریپتو استفاده از NFTهاست. یک NFT موسیقی میتواند شامل هر چیزی باشد: از یک آلبوم یا آهنگ گرفته تا کالاهای جانبی (مانند تیشرت یا استیکر) یا حتی آثار هنری مرتبط با آلبوم. این مفهوم همزمان یک ژانر، یک رسانه و یک قالب رسانهای است. برای مثال، Kings of Leon کالاهایی منتشر کرد که با NFT تایید اصالت شده بودند و خواننده کانادایی، Grimes، محتوای منحصربهفردی (تصاویر دیجیتال فرشتهمانند) منتشر کرد که با موسیقی او همراه بودند.
اصطلاح “NFT” به یکی از پرکاربردترین واژهها در صنایع موسیقی و هنر تبدیل شده است.
NFT چیست؟
توکن غیرقابلمعاوضه (NFT) یک توکن رمزنگاری است که مالکیت یک محتوای دیجیتال را روی بلاکچین ثبت میکندNFTها معمولاً روی بلاکچین اتریوم ذخیره میشوند، هرچند بلاکچینهای دیگری مانند Flow و Tezos نیز از آنها پشتیبانی میکنندNFTها داراییهای دیجیتال منحصربهفرد هستند و همانطور که از نامشان پیداست، قابلمعاوضه نیستند. همین ویژگی باعث میشودNFTها برای تضمین مالکیت موارد منحصربهفرد مانند قراردادها، آثار هنری دیجیتال و در این مورد، موسیقی مناسب باشند.
هنرمندان میتوانند NFTهای خود را بسازند و سپس آنها را به طرفداران بفروشند. گاهی چندین خریدار میتوانند یک NFT را بخرند و این موضوع مالکیت را در دسترستر میکند. علاوه بر این، هنرمندان میتوانند بابت هر بار انتقال مالکیت NFT در بازارها حق امتیاز دریافت کنند، که قدرت بیشتری به آنها میدهد و تضمین میکند بابت کارشان جبران منصفانه داشته باشند.
در حالیکه کلکسیونرها و طرفداران موسیقی میتوانند NFTها را کامل یا جزئی خریداری کنند، این توکنها قابلتعویض با یکدیگر نیستند. این کار مانند مبادله یک اثر “دالی” با یک اثر “اِشر” است که ارزش برابری ندارند.
از آنجا که NFTها مبتنی بر بلاکچین هستند، بهشکلی منحصربهفرد برای حفاظت از مالکیت فکری مناسباند. آنها امکان ردیابی مالکیت و تأیید اصالت را فراهم میکنند. هر تراکنش بهطور جداگانه ثبت میشود و مانند ضربههای قلممو روی بوم، این آثار را غیرقابلکپی و منحصربهفرد میسازد. مالکیت یک NFT یا بخشی از آن، مالکیت واقعی را تثبیت میکند. NFTها و موسیقی کریپتو را میتوان از طریق حراجیهایی مانند کریستیز یا ساتبیز یا از طریق خرید مستقیم با رمزارز خریداری کرد.
چگونه NFTهای صوتی صنعت موسیقی را تغییر میدهند؟
مقابله با سرقت یا سوءاستفاده از موسیقی
فناوری NFT به اصالت و مالکیت کمک میکند و باعث میشود دشوارتر باشد که هنرمندان آثار یکدیگر را بدون اجازه تصاحب کنند یا مخاطراتی مانند دزدی موسیقی و پروندههای حقوقی پرهزینه تکرار شود. همچنین سرقت موسیقی از طریق روشهای سنتی مانند دانلود غیرقانونی سختتر خواهد شد.
بازگرداندن کنترل به هنرمندان
فناوری NFT میتواند صنعت موسیقی را که بهطور سنتی توسط سه شرکت بزرگ Sony، Universal و Warner کنترل میشود، دگرگون کند. بخش زیادی از درآمد هنرمندان توسط واسطهها گرفته میشود و پرداختهای ناچیز با تأخیر زیاد به دست آنها میرسد. توقف تورهای کنسرت به دلیل پاندمی این مشکل را تشدید کرده است. از آنجا که تا ۷۵٪ از درآمد برخی هنرمندان از تورهاست، بسیاری به دنبال منابع جایگزین مانند موسیقی کریپتو رفتهاند. هنرمندانی مانند Kings of Leon، Steve Aoki و Shawn Mendes از طریق NFTها درآمد خود را افزایش دادهاند. Grimes تنها در ۲۰ دقیقه حدود ۵.۸ میلیون دلار از فروش آثار دیجیتال خود کسب کرد.
افزودن حق امتیاز از طریق فروش مجدد
هنرمندان میتوانند طوری تنظیم کنند که هر بار NFT در بازاری مبادله شود، درصدی بهعنوان حق امتیاز به آنها برسد، مثلاً ۱۰٪ از هر فروش مجدد.
ارتباط مستقیم میان هنرمندان و طرفداران
NFTها امکان میدهند طرفداران بخشی از موسیقی محبوب خود را داشته باشند و همزمان هنرمندان از مالکیت فکری خود محافظت کنند.
پایان دادن به بازار سیاه بلیت کنسرت
NFTها و قراردادهای هوشمند میتوانند بازار دلالان بلیت را بیاثر کنند. برای مثال، Yellowheart یک پلتفرم بلاکچینی برای بلیتفروشی است که اصالت بلیتها را تضمین میکند و کنترل کامل را به هنرمند میدهد.
مشکلات موسیقی کریپتو
گرچه بلاکچین، رمزارز و NFTها بهعنوان ابزاری برای دموکراتیکسازی موسیقی مطرح شدهاند، در عمل بیشتر هنرمندان بزرگ از آنها استفاده میکنند و خریداران نیز اغلب افراد ثروتمند هستند. بنابراین، فعلاً این صنعت بیشتر به سمت انحصاریشدن پیش میرود تا دموکراتیکشدن.
همچنین ساخت NFT انرژی زیادی مصرف میکند و نگرانیهای زیستمحیطی به همراه دارد. در سال ۲۰۱۸، تخمین زده شد که استخراج اتریوم انرژی بیشتری از کل کشور ایسلند مصرف کرده است. هرچند با روی آوردن به بلاکچینهای مبتنی بر اثبات سهام این مشکل تا حدی کاهش یافته است، اما همچنان موضوعی جدی باقی مانده است.
استفاده از NFTها در صنعت خلاق همین حالا نیز شیوه مصرف موسیقی را دگرگون کرده است. بااینحال، چالشهای زیستمحیطی و اجتماعی هنوز پابرجا هستند. اگر موسیقی کریپتو بتواند از طریق دموکراتیکتر شدن و گسترش بیشتر بر این چالشها غلبه کند، ممکن است سریعتر از اختراع صفحه گرامافون یا سیدی صنعت موسیقی را تغییر دهد. با رشد سریع NFTهای موسیقی، پیشبینی میشود که در سالهای پیش رو مدلهای درآمدی جدیدی برای هنرمندان شکل بگیرد؛ از کنسرتهای مجازی در متاورس با بلیتهای NFT گرفته تا قراردادهای هوشمند که بهصورت خودکار حق امتیاز آثار را میان هنرمند، تهیهکننده و حتی هواداران تقسیم میکنند. اگر این روند ادامه یابد، موسیقی کریپتو میتواند به مدلی غالب در صنعت بدل شود و نقش واسطههای سنتی مانند ناشران و لیبلهای بزرگ بهطور چشمگیری کاهش یابد.