پس از هر سقوط یا صعود بیتکوین، بسیاری از سرمایهگذاران چه تازهکار و چه حرفهای، این پرسش را دارند که آیا زمان طلایی سرمایه گذاری روی بیت کوین را از دست دادند یا این ارز دیجیتال هنوز جای رشد و کسب سود را دارد؟ این داستان شبیه حکایت همه خانوادههای ایرانی است که پدربزرگی داشتند که میتوانسته زمین حاشیه شهر یا روستای خود را با قیمت خیلی کمی خریداری کند ولی چون به نظرش بیارزش آمده نخرید و الان نوادگانش با حسرت قیمت آن زمینها را نظاره میکنند و همیشه بین خودشان حرف این را میزنند که اگر پدربزرگ اندکی آینده نگری داشت الان سطح رفاه و زندگی متفاوتی داشتیم.
حالا شما در جایگاهی ایستادهاید که بین اینکه نوادگانتان شما را فردی با درایت و آینده نگر و باهوش بدانند یا از کمی اطلاعات مالی و ریسک ناپذیری شما گلایه کنند انتخاب کنید. برای انتخاب درست باید اول بدانید کجای این دنیای تازه مالی ایستادهاید و این جهان بر چه مداری میچرخد تا بتوانید ستاره طالع خود و نوادگانتان را پیدا کنید.
برای اینکه در هر زمینهای سرمایه گذاری کنید اول باید بدانید چه هست و چگونه باعث کسب سود میشود و مزایا و معایب آن چیست. مطابق این الگو مطالب زیر به شما کمک میکند تصمیم بگیرید که بیت کوین بخرید یا نخرید.
بیتکوین چیست؟
در دهههای اخیر و با حضور کامپیوتر و اینترنت در نزد اکثریت مردم، تلاشهای زیادی برای تولید ارز دیجیتال انجام شد. مهمترین خصوصیاتی که یک ارز دیجیتال باید داشته باشد تا بتواند همانند پول واقعی استفاده شود اصالت و شفافیت کارکرد آن است که مانع تقلب و استفاده چند باره از یک پول شود همچنین سریع و بدون واسطه بین افراد قابل انتقال باشد.
بیتکوین یک ارز دیجیتال است که در سال ۲۰۰۹ توسط فرد یا گروهی ناشناس با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو ساخته شد. هدف این بود که جدا از سیستم مالی سنتی، یک دفترکل توزیعشده و غیرمتمرکز به نام بلاکچین ساخته شود که تمام تراکنشها را بدون امکان تغییر ثبت کند تا بتواند شفافیت و امنیت را تضمین کند. تمام تراکنشها با توکن شبکه یعنی «بیتکوین» انجام میشود و هدف این بود که کارمزدها کمتر از روشهای پرداخت آنلاین سنتی باشد.
از زمان پیدایش تا الان، بیتکوین محبوبیت زیادی پیدا کرده و در برخی کشورها (مثل السالوادور) به عنوان پول قانونی پذیرفته شده. پذیرش رمزارز توسط سرمایهگذاران نهادی نیز باعث شده تا توجه عمومی به داراییهای دیجیتال بیشتر شود.
مزایا و معایب بیتکوین
مثل هر سرمایهگذاری مالی دیگر، خرید بیتکوین هم ریسکها و فرصتهایی دارد. قبل از خرید، باید مزایا و معایب آن را بهخوبی بسنجید.
مزایای بیتکوین:
- کمیاب و ضد تورمی است: فقط ۲۱ میلیون بیتکوین قابل استخراج است. تخمین زده میشود حدود ۲۰٪ از بیتکوینهای استخراج شده به دلیل گم شدن کلیدهای خصوصی و دلایل دیگر از دست رفتهاند. بنابراین محتملترین پیش بینی این است که ارزش این دارایی به دلیل فشار عرضه افزایش مییابد.
- نیمهناشناس: تراکنشها فقط از طریق آدرس عمومی (کد الفبا-عددی) ثبت میشوند، نه اسم یا مشخصات. البته در برخی کشورها باید بیتکوین خود را برای مسائل مالیاتی اعلام کنید.
- سرعت بالا و کارمزد پایین: ارسال بیتکوین به هر جای دنیا در چند دقیقه و با هزینه بسیار کم انجام میشود.
- امنیت در برابر کلاهبرداری پرداخت: به خاطر شفافیت در بلاکچین، انجام کلاهبرداری پرداخت تقریباً غیرممکن است.
- پتانسیل سود بالا: افزایش پذیرش عمومی و رشد مارکت بیتکوین باعث شده پتانسیل سرمایهگذاری بالایی داشته باشد و افزایش ورود سرمایه گذاران بزرگ به آن، این پذیرش، بیشتر و گستردهتر هم میشود.
معایب بیتکوین:
- عدم نظارت قانونی کافی: چون هنوز بهطور کامل در دنیا و به صورت متمرکزی در مورد بیت کوین و رمزارزها قانونگذاری نشده، گاهی بستر مناسبی برای فعالیتهای بازار سیاه ایجاد میشود. با این حال، بسیاری از کشورها بیتکوین را بهعنوان «دارایی» یا «کالا» تعریف کردهاند.
- غیرقابلبرگشت بودن تراکنشها: اگر بیتکوین را اشتباهی بفرستید یا دسترسی به کیفپولتان را از دست بدهید، برگشتی در کار نیست.
- نوسانات شدید: همانطور که رشد شدید داشته، در دورههایی هم سقوط شدید را تجربه کرده است.
سفتهبازی روی بیتکوین
برخلاف سهام سنتی که قیمتشان وابسته به عملکرد شرکت است، قیمت بیتکوین بر اساس «اعتماد و باور عمومی» تعیین میشود. همین موضوع، آن را به یک دارایی پرریسکتر از ابزارهای مالی سنتی تبدیل میکند.
البته، بیتکوین یکی از پرطرفدارترین جامعههای کاربری را دارد، بهویژه بزرگترین دارندههای بیتکوین که قصد فروش هیچکدام از بیتکوینهایشان را ندارند.
آیا بیتکوین امن است؟
- بیتکوین تحت کنترل هیچ نهاد مرکزی نیست. این یعنی هیچکس نمیتواند پول شما را مصادره کند، اما اگر اشتباهی رخ دهد (مثل گم کردن کلید خصوصی یا ارسال اشتباه)، دارایی شما از بین میرود.
- تکنولوژی بلاکچین امنیت بالایی دارد، ولی مشکل از جایی شروع میشود که کاربران رمزارز خود را روی صرافیهای متمرکز نگهداری میکنند. به همین دلیل جمله معروفی وجود دارد: اگر کلیدهای شما نیست، بیتکوین شما هم نیست.
- نگهداری سرد (Cold Wallet) مثل کیفپول سختافزاری بسیار امنتر از صرافیهاست. کلید خصوصی یا عبارت بازیابی خود را همیشه در جای امن نگه دارید.
- کامپیوترهای کوانتومی هم ممکن است در آینده تهدید بالقوهای باشند، ولی احتمالاً پروتکل بیتکوین تا آن زمان بهروزرسانی خواهد شد. یعنی توسعهدهندگان بیتکوین میتوانند الگوریتمهای رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم (مثل رمزنگاریهای پساکوانتومی) را در پروتکل بیتکوین پیادهسازی کنند تا در برابر این تهدید مقاوم شود. این بهروزرسانیها میتوانند قبل یا در زمانی که کامپیوترهای کوانتومی به تهدید واقعی تبدیل شوند، انجام شوند تا امنیت شبکه حفظ شود.
نتیجهگیری: آیا سرمایهگذاری روی بیتکوین ارزش دارد؟
همانطور که گفته شد، قبل از هر سرمایهگذاری باید ریسکها و پاداشهای آن را شناخت. اینکه بیتکوین برای شما مناسب است یا نه، به اهداف مالی شما بستگی دارد.
اگر دنبال یک سرمایهگذاری با ریسک پایین هستید، بیتکوین گزینه مناسبی نیست.
اگر ۱۰ سال پیش بیتکوین میخریدید و در کوتاه مدت و با هر تغییر قیمت و رشدی آن را نمی فروختید، ریسک پایین و سود بالقوه بالایی داشت. ولی حالا که ارزش آن بالا رفته، امکان از دست دادن سرمایه هم بیشتر است.
اما اگر بتوانید ریسک را بپذیرید و قصد تنوع بخشیدن به سبد سرمایه گذاری خود را دارید، بیتکوین میتواند گزینه خوبی باشد، چون بهنظر نمیرسد رمزارزها موجودیتی زوال پذیر داشته باشند و به احتمال غریب به یقین آینده مالی دنیا در دست آنهاست.
همچنین، بیتکوین تنها گزینه نیست. رمزارزهایی مثل اتریوم، سولانا، پولکادات، پالیگان و ترون قابلیتهای پیشرفتهتری دارند و در حوزههایی مثل NFT و DeFi فعال هستند. البته ریسک آنها هم بیشتر است.
پنج قانون طلایی برای سرمایهگذاری در بیتکوین:
- تحقیق شخصی انجام بدهید
- در کف بخرید، در سقف بفروشید
- هیچوقت بیشتر از توانتان سرمایهگذاری نکنید
- میانگین خرید (DCA) را رعایت کنید، بهصورت دورهای خرید کنید.
- صبور باشید و با هر تغییر و تحولی سریعا اقدام به خرید یا فروش نکنید.